Mở nhà thuốc cần bằng gì phụ thuộc vào việc bạn là chủ cơ sở, tự phụ trách chuyên môn hay trực tiếp bán thuốc. Người chịu trách nhiệm chuyên môn của nhà thuốc phải có bằng đại học ngành dược và đáp ứng các điều kiện hành nghề tương ứng. Tuy nhiên, yêu cầu này không nên áp dụng cho người góp vốn hoặc tham gia quản lý kinh doanh.
Do đó, việc phân biệt đúng vai trò giúp bạn hiểu giá trị của văn bằng đang có và xác định những vị trí cần tuyển thêm. Vì vậy, hãy tìm hiểu chi tiết trong bài viết này để biết mở nhà thuốc tây cần bằng cấp gì.
Yêu cầu bằng cấp theo từng vai trò tại nhà thuốc
Trong nhà thuốc, người bỏ vốn, người quản lý kinh doanh và người chịu trách nhiệm chuyên môn có thể là những người khác nhau. Một người cũng có thể đảm nhận nhiều vai trò, nhưng phải đáp ứng yêu cầu tương ứng với công việc mình thực hiện.
Chủ cơ sở và người đầu tư
Chủ cơ sở hoặc người đầu tư thường tham gia những quyết định về nguồn vốn, mặt bằng, tuyển dụng và tổ chức kinh doanh. Vai trò này cần được phân biệt với người chịu trách nhiệm chuyên môn về dược và người trực tiếp tư vấn, bán thuốc.
Vì vậy, không thể chỉ dựa vào việc một người không có bằng dược để kết luận họ không được tham gia đầu tư nhà thuốc. Ngược lại, quyền sở hữu cơ sở cũng không tự tạo ra quyền thực hiện các công việc chuyên môn về dược.
Cách phân biệt này phù hợp với việc Luật Dược quy định điều kiện theo vị trí hành nghề và điều kiện của cơ sở kinh doanh. Trong một trả lời về thực hành chuyên môn, Bộ Y tế cũng phân biệt bằng cấp của chủ sở hữu với điều kiện của người hành nghề.
Người chịu trách nhiệm chuyên môn về dược
Đây là người đảm nhận trách nhiệm chuyên môn của nhà thuốc, phải có văn bằng và Chứng chỉ hành nghề dược phù hợp với vị trí.
Theo khoản 1 Điều 18 Luật Dược, người phụ trách chuyên môn nhà thuốc cần bằng tốt nghiệp đại học ngành dược và hai năm thực hành tại cơ sở dược phù hợp. Ngoài yêu cầu này, người hành nghề còn phải đáp ứng các điều kiện liên quan khi được cấp và sử dụng chứng chỉ.
Khi tìm hiểu mở nhà thuốc tây cần bằng cấp gì, bạn nên xác định rõ mình có dự định tự đảm nhận vị trí này hay không. Nếu có, việc kiểm tra phải bao gồm văn bằng, thực hành và phạm vi hành nghề, thay vì chỉ xem tên bằng tốt nghiệp.
Nhân viên trực tiếp bán thuốc
Nhân viên trực tiếp bán thuốc có yêu cầu chuyên môn riêng, không thể được thay thế bằng người chỉ có kinh nghiệm bán hàng thông thường.
Theo tiêu chuẩn Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc, viết tắt là GPP, người trực tiếp bán lẻ thuốc tại nhà thuốc phải có văn bằng chuyên môn từ trung cấp dược trở lên. Người trực tiếp pha chế thuốc và người làm công tác dược lâm sàng phải có bằng tốt nghiệp đại học ngành dược.
Do đó, khi tuyển nhân sự, chủ cơ sở cần mô tả rõ nhiệm vụ thay vì dùng chung tên gọi “nhân viên nhà thuốc” cho mọi vị trí. Người làm công việc hỗ trợ không được mặc nhiên giao thêm nhiệm vụ tư vấn hoặc bán thuốc khi chưa đáp ứng điều kiện chuyên môn.
Đối chiếu bằng đại học, cao đẳng và trung cấp dược
Các câu hỏi về bằng cấp thường gây nhầm lẫn vì người đọc dùng “nhà thuốc”, “quầy thuốc” và “hiệu thuốc” như những tên gọi tương đương. Khi đối chiếu quy định, bạn cần xác định đúng loại hình cơ sở và vai trò muốn đảm nhận trước khi xem xét văn bằng.
Bằng đại học dược và điều kiện phụ trách chuyên môn nhà thuốc
Bằng đại học ngành dược đáp ứng yêu cầu về văn bằng của người chịu trách nhiệm chuyên môn nhà thuốc, nhưng chưa thay thế toàn bộ điều kiện hành nghề.
Người có bằng vẫn cần đối chiếu thời gian thực hành, cơ sở thực hành, Chứng chỉ hành nghề dược và các điều kiện cá nhân theo quy định. Mốc hai năm là yêu cầu thực hành thông thường; trường hợp có trình độ chuyên khoa sau đại học phù hợp có quy định về giảm thời gian thực hành. 1
Bạn cũng không nên xem mọi thời gian làm việc trong ngành dược là thời gian thực hành hợp lệ cho vị trí dự kiến đảm nhận. Nội dung công việc, cơ sở thực hành và giấy xác nhận đều cần phù hợp với phạm vi đề nghị cấp chứng chỉ.
Nếu thực hành tại nhiều cơ sở, thời gian có thể được cộng dồn khi đáp ứng quy định và có giấy xác nhận của từng cơ sở. Việc chuyển nơi làm việc vì vậy không đồng nghĩa với việc phải bỏ toàn bộ thời gian thực hành đã được xác nhận hợp lệ.
Bằng cao đẳng, trung cấp dược và phạm vi đảm nhận
Với câu hỏi bằng cao đẳng dược có mở được nhà thuốc không, cần phân biệt việc tự phụ trách chuyên môn với việc tham gia làm chủ. Bằng cao đẳng dược không đáp ứng yêu cầu văn bằng của người phụ trách chuyên môn nhà thuốc, nhưng thuộc nhóm văn bằng được quy định cho quầy thuốc.
Tương tự, câu hỏi bằng trung cấp dược có mở được nhà thuốc không không nên được trả lời bằng một kết luận chung cho mọi vai trò. Người có bằng trung cấp dược cần đối chiếu riêng vị trí phụ trách chuyên môn, công việc bán thuốc và phương án đầu tư.
Bảng dưới đây giúp bạn so sánh yêu cầu văn bằng của hai loại hình trước khi kiểm tra các điều kiện hành nghề còn lại. Nội dung trong bảng chỉ phản ánh điều kiện văn bằng và thực hành thông thường, không xác nhận một cơ sở đã đủ điều kiện hoạt động.
| Văn bằng | Phụ trách chuyên môn nhà thuốc | Phụ trách chuyên môn quầy thuốc | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Đại học ngành dược | Đáp ứng yêu cầu văn bằng; thông thường cần 02 năm thực hành phù hợp | Đáp ứng yêu cầu văn bằng; thông thường cần 18 tháng thực hành phù hợp | Vẫn cần chứng chỉ và các điều kiện liên quan |
| Cao đẳng ngành dược | Không đáp ứng yêu cầu văn bằng của vị trí này | Thuộc nhóm văn bằng được chấp nhận; thông thường cần 18 tháng thực hành phù hợp | Không đồng nghĩa bị cấm tham gia đầu tư nhà thuốc |
| Trung cấp ngành dược | Không đáp ứng yêu cầu văn bằng của vị trí này | Thuộc nhóm văn bằng được chấp nhận; thông thường cần 18 tháng thực hành phù hợp | Không nhầm với trung cấp y hoặc khóa học ngắn hạn |
Căn cứ đối chiếu là điểm a, e, g khoản 1 Điều 13 và khoản 1, 2 Điều 18 Luật Dược. Các điều kiện về chứng chỉ, cơ sở kinh doanh và trường hợp đặc thù vẫn phải được xem xét riêng.
Nếu bạn đang tìm hiểu học cao đẳng dược có được mở nhà thuốc hoặc học trung cấp dược có được mở hiệu thuốc, hãy xác định rõ “mở” theo nghĩa nào. Việc tự phụ trách quầy thuốc, trực tiếp bán thuốc tại nhà thuốc và đầu tư một nhà thuốc là những tình huống khác nhau.
Ngoài ra, quầy thuốc không đơn thuần là nhà thuốc có diện tích nhỏ hơn hoặc sử dụng người phụ trách có trình độ thấp hơn. Đây là loại hình riêng, nên không thể chỉ dựa vào bằng cao đẳng hoặc trung cấp để kết luận được mở ở mọi địa điểm.
Phân biệt bằng tốt nghiệp với Chứng chỉ hành nghề dược
Một điểm dễ nhầm khi tìm kiếm mở tiệm thuốc tây cần bằng cấp gì là xem bằng tốt nghiệp như giấy phép để kinh doanh thuốc. Thực tế, văn bằng của cá nhân, chứng chỉ hành nghề và giấy chứng nhận của cơ sở có vai trò khác nhau.
| Giấy tờ | Vai trò chính | Không thay thế cho |
|---|---|---|
| Bằng tốt nghiệp ngành dược | Thể hiện trình độ chuyên môn được đào tạo | Chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép kinh doanh dược của cơ sở |
| Chứng chỉ hành nghề dược | Xác định phạm vi hoạt động chuyên môn của cá nhân được cấp | Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược |
| Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược | Gắn với cơ sở và phạm vi kinh doanh được cấp | Văn bằng, chứng chỉ của người thực hiện công việc chuyên môn |
Vì vậy, người có bằng đại học dược chưa được xem là đã hoàn tất điều kiện chỉ vì có thêm hợp đồng thuê mặt bằng. Tương tự, người đã có chứng chỉ cũng cần kiểm tra phạm vi hành nghề có phù hợp với vị trí tại cơ sở dự kiến hay không.
Làm chủ nhà thuốc khi không có bằng dược
Không có bằng dược có mở được nhà thuốc không là câu hỏi cần được xem xét theo cả phương án kinh doanh và phương án nhân sự. Người đầu tư có thể bố trí người đủ điều kiện đảm nhận chuyên môn, nhưng không được dùng cách này để tự thực hiện công việc vượt quá năng lực và điều kiện của mình.
Bố trí người phụ trách chuyên môn đủ điều kiện
Nếu không có bằng dược, bạn cần xây dựng phương án nhân sự trong đó công việc chuyên môn được giao cho những người đáp ứng yêu cầu tương ứng. Người phụ trách phải có điều kiện hành nghề phù hợp và thực hiện trách nhiệm thực tế, không chỉ xuất hiện trong bộ hồ sơ.
Chủ cơ sở nên làm rõ ngay từ đầu ai quản lý kinh doanh, ai quyết định các vấn đề chuyên môn và ai trực tiếp tư vấn, bán thuốc. Việc phân công cụ thể giúp tránh tình trạng người không đủ điều kiện chuyên môn vẫn bán thuốc khi quầy đông hoặc thiếu nhân sự.
Ví dụ giả định: Một người có bằng cao đẳng dược muốn đầu tư nhà thuốc và tuyển dược sĩ đại học phụ trách chuyên môn. Trường hợp này cần kiểm tra riêng điều kiện của dược sĩ được tuyển, nhiệm vụ người chủ trực tiếp thực hiện và điều kiện kinh doanh của cơ sở.
Như vậy, câu hỏi dược sĩ cao đẳng có được mở nhà thuốc không nên được hiểu thành quyền tự phụ trách chuyên môn nhà thuốc. Bằng cao đẳng không đáp ứng yêu cầu của vị trí đó, nhưng việc tham gia đầu tư phải được xem xét theo vai trò và mô hình cụ thể.
Phân biệt thuê dược sĩ làm việc với “thuê bằng”
Cụm từ thuê bằng dược sĩ mở nhà thuốc thường được sử dụng không rõ nghĩa, dễ làm người chuẩn bị kinh doanh hiểu sai phương án nhân sự. Bạn cần phân biệt việc tuyển một người thực sự làm việc với việc trả tiền để sử dụng tên hoặc giấy tờ của họ.
Khoản 9 Điều 6 Luật Dược cấm thuê, mượn hoặc cho người khác sử dụng Chứng chỉ hành nghề dược và Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược để hành nghề, kinh doanh. Do đó, không thể xem việc trả tiền để sử dụng chứng chỉ là cách thay thế cho tuyển dụng người phụ trách chuyên môn.
Khi xem xét một thỏa thuận, điều quan trọng là người được tuyển có thực hiện đầy đủ công việc và nghĩa vụ chuyên môn hay không. Tên gọi “hợp tác”, “hỗ trợ hồ sơ” hoặc “hợp đồng lao động” không tự chứng minh rằng cách tổ chức hoạt động đã đúng quy định.
| Nội dung đối chiếu | Thuê dược sĩ làm việc thực tế | Thuê giấy tờ để đứng tên |
|---|---|---|
| Mục đích | Bố trí người thực hiện công việc chuyên môn | Chủ yếu sử dụng tên hoặc chứng chỉ |
| Nhiệm vụ | Được phân công và thực hiện thực tế | Không thực hiện hoặc chỉ mang tính hình thức |
| Trách nhiệm | Gắn với hoạt động chuyên môn tại cơ sở | Không được bảo đảm chỉ bằng việc có tên trong hồ sơ |
| Cách đánh giá | Kiểm tra điều kiện hành nghề và việc thực hiện nghĩa vụ | Không thể hợp thức hóa chỉ bằng tên gọi hợp đồng |
Người phụ trách chuyên môn cơ sở bán lẻ phải có mặt trong thời gian hoạt động, trừ trường hợp ủy quyền khi vắng mặt đúng quy định. Vì vậy, phương án chỉ sử dụng chứng chỉ của một người không thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở cần được loại bỏ ngay từ đầu. 1
Rà soát bằng cấp và nhân sự trước khi mở nhà thuốc
Sau khi xác định loại hình cơ sở, bạn nên lập danh sách nhân sự theo nhiệm vụ thực tế và đối chiếu giấy tờ của từng người. Bảng kiểm dưới đây giúp ghi nhận phần đã xác minh và những vấn đề cần làm rõ trước khi chốt phương án tuyển dụng.
| Nội dung cần kiểm tra | Đã xác minh | Cần bổ sung | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Xác định rõ loại hình nhà thuốc hoặc quầy thuốc | □ | □ | |
| Phân biệt chủ cơ sở, người phụ trách và nhân viên bán thuốc | □ | □ | |
| Văn bằng phù hợp với công việc được giao | □ | □ | |
| Chứng chỉ phù hợp với vị trí bắt buộc phải có | □ | □ | |
| Phạm vi và tình trạng hành nghề của người phụ trách | □ | □ | |
| Hồ sơ thực hành cần thiết cho việc cấp hoặc điều chỉnh chứng chỉ | □ | □ | |
| Thời gian làm việc và trách nhiệm thực tế của người phụ trách | □ | □ | |
| Phương án xử lý khi người phụ trách vắng mặt | □ | □ | |
| Những thông tin cần xác nhận với cơ quan có thẩm quyền | □ | □ |
Đây là bảng kiểm tham khảo để tổ chức công việc, không thay thế hồ sơ pháp lý hoặc xác nhận cơ sở đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh.
Chẳng hạn, nếu ứng viên giới thiệu đã làm việc tại nhiều cơ sở, bạn cần xác định thông tin nào phục vụ việc kiểm tra điều kiện hành nghề. Khi cần chứng minh thời gian thực hành, lời giới thiệu hoặc số năm ghi trong hồ sơ xin việc không thay thế giấy xác nhận theo quy định.
Với những ô còn cần bổ sung, hãy ghi rõ giấy tờ thiếu, người cần trao đổi và nội dung phải xác minh trước khi phân công công việc. Cách làm này giúp bạn giải quyết đúng vướng mắc, thay vì chỉ kiểm tra xem ứng viên có một tấm bằng ngành dược hay không.
Câu hỏi thường gặp về bằng cấp khi mở nhà thuốc
Bằng đại học dược hệ liên thông có được dùng để phụ trách chuyên môn nhà thuốc không?
Về yêu cầu văn bằng, cần đối chiếu bằng tốt nghiệp đại học ngành dược được cấp hoặc công nhận hợp lệ, không chỉ dựa vào tên hình thức đào tạo. Nếu bằng liên thông đáp ứng yêu cầu này, người sở hữu vẫn phải đáp ứng điều kiện thực hành và có Chứng chỉ hành nghề phù hợp. Không nên mặc định thời gian làm việc trước khi liên thông được tính toàn bộ hoặc phải tính lại từ đầu cho mọi trường hợp.
Có bằng y sĩ hoặc điều dưỡng thì có thể phụ trách chuyên môn nhà thuốc không?
Chỉ có bằng y sĩ hoặc điều dưỡng không đáp ứng yêu cầu văn bằng của người chịu trách nhiệm chuyên môn về dược tại nhà thuốc. Vị trí này yêu cầu bằng tốt nghiệp đại học ngành dược, cùng điều kiện thực hành và hành nghề tương ứng theo Luật Dược. Không áp dụng quy định của tủ thuốc trạm y tế hoặc loại hình cơ sở khác để thay thế yêu cầu dành cho nhà thuốc. 1
Nhân viên bán thuốc có cần Chứng chỉ hành nghề dược riêng không?
Không phải mọi nhân viên bán thuốc đều phải có Chứng chỉ hành nghề dược riêng chỉ vì đang làm việc tại nhà thuốc. Tuy nhiên, người trực tiếp bán lẻ thuốc vẫn phải đáp ứng yêu cầu văn bằng chuyên môn và các tiêu chuẩn nhân sự tương ứng. Nếu được bố trí vào vị trí bắt buộc có chứng chỉ, người đó phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu của vị trí này. 1 2
Một dược sĩ có thể phụ trách chuyên môn cho hai nhà thuốc không?
Theo nguyên tắc chung, người hành nghề chỉ chịu trách nhiệm chuyên môn đối với một cơ sở kinh doanh dược tại một địa điểm. Quy định về người phụ trách chuyên môn chung của cơ sở tổ chức chuỗi nhà thuốc không thay thế yêu cầu bố trí người phụ trách từng nhà thuốc. Vì vậy, không thể dùng mô hình chuỗi để mặc định một dược sĩ được đứng tên phụ trách nhiều nhà thuốc.
Dược sĩ phụ trách vắng mặt, chủ nhà thuốc có được bán thay không?
Chủ nhà thuốc không tự động được bán thay hoặc đảm nhận trách nhiệm chuyên môn chỉ vì là người sở hữu cơ sở. Việc trực tiếp bán thuốc phải phù hợp điều kiện nhân sự; việc thay người phụ trách còn phải đáp ứng quy định về ủy quyền. Khi người phụ trách vắng mặt, cần thực hiện ủy quyền cho người có Chứng chỉ hành nghề phù hợp theo quy định, không tùy ý giao người nhà trông quầy.
Lời kết
Hiểu đúng mở nhà thuốc cần bằng gì giúp bạn lựa chọn vai trò phù hợp và chuẩn bị nhân sự ngay từ đầu. Bằng cấp cần được xem cùng nhiệm vụ, chứng chỉ và điều kiện hành nghề, thay vì chỉ dùng để hoàn thiện giấy tờ. Hãy sử dụng bảng kiểm trong bài để rà soát phương án của mình và xác minh những nội dung còn thiếu trước khi bố trí người làm việc.
Tài liệu tham khảo đã sử dụng
Có được cộng dồn thời gian thực hành để cấp Chứng chỉ hành nghề dược? — Báo Điện tử Chính phủ: nội dung trả lời của Bộ Y tế về xác nhận thời gian thực hành.
Luật Dược — Văn bản hợp nhất 76/VBHN-VPQH: Điều 6, 11, 13, 17a, 18, 30, 31 và 33.
Nội dung hợp nhất quy định về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc: Phụ lục I-1a, phần nhân sự nhà thuốc.
Có yêu cầu về bằng cấp chủ nhà thuốc khi xác nhận thực hành? — Báo Điện tử Chính phủ: nội dung trả lời của Bộ Y tế.
Biên soạn
Dược sĩ Nguyễn Tiến Dũng đã trải qua nhiều vị trí khác nhau liên quan đến nghiên cứu lâm sàng, kinh doanh, truyền thông và marketing trong lĩnh vực dược phẩm, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng
Kiểm duyệt chuyên môn
Dược sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân có hơn 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dược, dược mỹ phẩm và mỹ phẩm. Hiện chị giữ vai trò Giám đốc điều hành Hệ thống Nhà Thuốc Việt, đồng thời tham gia tư vấn sức khỏe, chăm sóc da và các hoạt động chia sẻ kiến thức chuyên môn.
