Quầy thuốc và nhà thuốc: Phân biệt và cách lựa chọn

Quầy thuốc và nhà thuốc khác nhau chủ yếu ở điều kiện của người phụ trách chuyên môn, địa bàn được mở và phạm vi kinh doanh. Cả hai đều phải đáp ứng tiêu chuẩn GPP và có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược phù hợp. Nếu đang chuẩn bị mở cơ sở, bạn có thể dùng bảng so sánh và checklist dưới đây để xác định hướng đi trước khi chốt mặt bằng, nhân sự và danh mục thuốc.

ếu bạn dự định trực tiếp phụ trách chuyên môn bằng trung cấp hoặc cao đẳng dược, hãy xem điều kiện mở quầy thuốc và địa bàn trước. Với mặt bằng tại phường không thuộc trường hợp được mở mới quầy thuốc, phương án nhà thuốc cần người phụ trách có bằng đại học dược cùng các điều kiện hành nghề tương ứng.

Bảng so sánh quầy thuốc và nhà thuốc

Sự khác nhau giữa nhà thuốc và quầy thuốc thể hiện ở điều kiện pháp lý và hoạt động được phép thực hiện. Diện tích cửa hàng, số lượng nhân viên hoặc mức vốn đầu tư không quyết định tên loại hình.

Bảng dưới đây tóm tắt các tiêu chí bạn cần đối chiếu khi dự định mở cơ sở:

Tiêu chí	Nhà thuốc	Quầy thuốc
Văn bằng của người phụ trách chuyên môn	Bằng tốt nghiệp đại học ngành dược	Bằng tốt nghiệp đại học, cao đẳng hoặc trung cấp ngành dược
Thời gian thực hành thông thường	2 năm tại cơ sở dược phù hợp	18 tháng tại cơ sở dược phù hợp
Địa bàn	Không có giới hạn địa bàn riêng như quy định mở quầy thuốc; vẫn phải đáp ứng điều kiện về địa điểm	Xã, đặc khu tại hải đảo; địa bàn chuyển thành phường có điều kiện riêng
Phạm vi bán lẻ thuốc	Mua thuốc để bán lẻ, trừ vắc xin; nhóm thuốc đặc thù có điều kiện riêng	Thuốc thuộc Danh mục thuốc thiết yếu và Danh mục thuốc không kê đơn, trừ vắc xin; có quy định riêng cho trường hợp đặc thù
Pha chế thuốc theo đơn	Đáp ứng điều kiện pha chế; người trực tiếp pha chế có bằng đại học ngành dược	Không có quyền pha chế theo đơn như nhà thuốc
GPP và giấy chuyên ngành	GPP dành cho nhà thuốc; Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược	GPP dành cho quầy thuốc; Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược

Căn cứ: Điều 11, 18, 33, 47, 48 Luật Dược; Điều 24 Nghị định 163/2025/NĐ-CP; Điều 4 Thông tư 02/2018/TT-BYT và các sửa đổi liên quan.

GPP là Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc, gồm các nguyên tắc, tiêu chuẩn về nhân sự, cơ sở vật chất và hoạt động chuyên môn. Nhà thuốc áp dụng bộ tiêu chuẩn tương ứng với nhà thuốc; quầy thuốc áp dụng bộ tiêu chuẩn dành cho quầy thuốc. Vì vậy, chọn quầy thuốc vẫn cần chuẩn bị và duy trì điều kiện GPP.

Người phụ trách chuyên môn cần bằng cấp và thực hành gì?

Phân biệt chủ sở hữu và người chịu trách nhiệm chuyên môn

Chủ sở hữu tổ chức kinh doanh; người chịu trách nhiệm chuyên môn đảm nhận trách nhiệm chuyên môn của cơ sở. Người đáp ứng điều kiện có thể giữ cả hai vai trò.

Bằng cấp trong bảng gắn với người chịu trách nhiệm chuyên môn. Người này phải có Chứng chỉ hành nghề dược phù hợp và thực tế đảm nhận trách nhiệm tại cơ sở. Nếu bố trí người khác phụ trách, bạn cần xác định cả điều kiện hành nghề và phương án làm việc của họ.

Đối chiếu văn bằng, thực hành và chứng chỉ

Theo Điều 18 Luật Dược số 105/2016/QH13 ngày 06/04/2016 do Quốc hội ban hành, được tra cứu cùng các sửa đổi trong bản hợp nhất, điều kiện thông thường gồm:

• Nhà thuốc: Người chịu trách nhiệm chuyên môn có bằng tốt nghiệp đại học ngành dược và 02 năm thực hành chuyên môn tại cơ sở dược phù hợp.
• Quầy thuốc: Người chịu trách nhiệm chuyên môn có bằng tốt nghiệp đại học, cao đẳng hoặc trung cấp ngành dược và 18 tháng thực hành chuyên môn tại cơ sở dược phù hợp.

Thời gian thực hành cần phù hợp về cơ sở, nội dung và giấy xác nhận. Điểm b khoản 2 Điều 13 Luật Dược cho phép giảm thời gian thực hành đối với người có trình độ chuyên khoa sau đại học phù hợp với phạm vi hành nghề, theo quy định của Chính phủ. Vì vậy, các mốc trong bảng là điều kiện thông thường.

Chứng chỉ hành nghề dược, viết tắt là CCHND, là chứng chỉ của cá nhân. Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược là giấy của cơ sở. Khi chuẩn bị mở, bạn cần kiểm tra cả điều kiện của người phụ trách lẫn điều kiện kinh doanh của địa điểm dự kiến.

Ví dụ minh họa: Bạn có bằng cao đẳng dược và muốn trực tiếp phụ trách cơ sở tại xã. Văn bằng này thuộc nhóm được xem xét đối với quầy thuốc. Bước tiếp theo là kiểm tra thực hành, CCHND, địa bàn và điều kiện cơ sở; riêng văn bằng cao đẳng chưa đáp ứng yêu cầu văn bằng của người phụ trách chuyên môn tại nhà thuốc.

Bạn có thể đọc thêm bài mở nhà thuốc cần bằng gì để đối chiếu sâu hơn phần bằng cấp và điều kiện hành nghề.

Địa điểm dự kiến có được mở quầy thuốc không?

Khoản 1 Điều 24 Nghị định số 163/2025/NĐ-CP ngày 29/06/2025 của Chính phủ, có hiệu lực từ 01/07/2025, quy định địa bàn mở quầy thuốc gồm xã, đặc khu tại hải đảo và các trường hợp chuyển đổi địa bàn được quy định riêng.

Điều 24 dùng từ “xã”. Với địa bàn phường, việc mở mới quầy thuốc phải thuộc trường hợp chuyển tiếp được quy định tại điểm b khoản 1 điều này.

Đối với nhà thuốc, không có giới hạn địa bàn riêng tương tự quy định trên. Tuy vậy, mặt bằng vẫn phải đáp ứng điều kiện về địa điểm, bảo quản, bố trí hoạt động và các yêu cầu của cơ sở bán lẻ thuốc.

Trường hợp địa bàn chuyển thành phường

Nếu địa điểm dự kiến nằm tại khu vực chuyển từ xã hoặc đặc khu tại hải đảo thành phường, hãy xác định cơ sở thuộc trường hợp nào:

Trường hợp	Nội dung cần đối chiếu theo khoản 1 Điều 24
Dự định mở mới quầy thuốc	Tại thời điểm chuyển đổi, địa bàn chưa đủ một cơ sở bán lẻ thuốc phục vụ 2.000 dân thì được tiếp tục mở mới quầy thuốc; thời gian hoạt động không quá 03 năm kể từ ngày địa bàn chuyển đổi
Quầy thuốc đã có giấy trước ngày địa bàn chuyển thành phường	Đối chiếu điểm c về tiếp tục hoạt động; thời gian hoạt động không quá 03 năm kể từ ngày địa bàn chuyển đổi

Mốc 03 năm tính từ ngày chuyển đổi địa bàn, không tính từ ngày quầy thuốc nhận giấy. 2, 4

Ví dụ minh họa: Giả sử địa bàn chuyển thành phường ngày 01/01/2026. Mốc tròn 03 năm là 01/01/2029. Quầy mở mới đáp ứng điều kiện chuyển tiếp và nhận giấy cuối năm 2026 vẫn tính thời gian hoạt động theo mốc chuyển đổi, thay vì được tính thêm 03 năm từ ngày nhận giấy.

Trước khi đầu tư, hãy xác nhận với cơ quan quản lý địa phương tình trạng hành chính, ngày chuyển đổi và điều kiện mở mới tại địa chỉ dự kiến. Quầy đã có giấy trước chuyển đổi và quầy dự định mở mới thuộc hai nhánh khác nhau.

Phạm vi kinh doanh khác nhau như thế nào?

Phạm vi kinh doanh quyết định cơ sở được thực hiện hoạt động nào và được bán nhóm thuốc nào. Khi lập danh mục hàng dự kiến, bạn cần đối chiếu đồng thời quy định của loại hình và phạm vi trên giấy được cấp.

Phạm vi thuốc của quầy thuốc

Điểm b khoản 1 Điều 48 Luật Dược quy định quầy thuốc được mua và bán lẻ thuốc thuộc Danh mục thuốc thiết yếu và Danh mục thuốc không kê đơn, trừ vắc xin. Thuốc phải kiểm soát đặc biệt và thuốc thuộc Danh mục thuốc hạn chế bán lẻ được áp dụng quy định riêng.

Danh mục thuốc thiết yếu và Danh mục thuốc không kê đơn là hai danh mục riêng. Khi lập danh mục hàng, bạn hãy tra từng thuốc theo danh mục và điều kiện áp dụng.

Quầy thuốc chỉ được bán thuốc kê đơn khi khách có đơn và thuốc đó nằm trong phạm vi được phép kinh doanh. Tuy nhiên, quầy vẫn không được bán thuốc ngoài phạm vi này.

Quầy thuốc ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo hoặc vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn được bán thêm thuốc theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế. Phạm vi bán thêm phải được xác định theo quy định hướng dẫn áp dụng cho địa bàn đó.

Quyền của nhà thuốc đi kèm điều kiện thực hiện

Nhà thuốc có quyền mua thuốc để bán lẻ, trừ vắc xin. Thuốc phải kiểm soát đặc biệt và thuốc thuộc Danh mục thuốc hạn chế bán lẻ có điều kiện riêng theo Điều 34 và Điều 47 Luật Dược.

Nhà thuốc còn có quyền mua nguyên liệu làm thuốc để pha chế thuốc theo đơn và bán thuốc pha chế tại nhà thuốc theo quy định. Hoạt động này phải đáp ứng điều kiện pha chế; người chịu trách nhiệm chuyên môn quản lý trực tiếp việc pha chế. Người trực tiếp pha chế phải có bằng tốt nghiệp đại học ngành dược theo điểm b khoản 3 Mục I Phụ lục I-1a của quy định GPP.

Việc mua nguyên liệu để pha chế theo đơn khác với bán nguyên liệu cho khách. Điều 47 và Điều 48 quy định cả nhà thuốc và quầy thuốc không được bán nguyên liệu làm thuốc, trừ dược liệu.

Với việc thay thế thuốc đã kê trong đơn tại nhà thuốc, luật quy định quyền này cho người có Bằng dược sĩ, tức bằng tốt nghiệp đại học ngành dược. Các điều kiện gồm:

• Thuốc thay thế có cùng hoạt chất, đường dùng và liều lượng.
• Người mua đồng ý với việc thay thế.
• Người thực hiện chịu trách nhiệm về việc thay đổi thuốc.

Đối với quầy thuốc, điểm c khoản 2 Mục III Phụ lục I-1b của quy định GPP cũng có nội dung về thay thế thuốc bởi người bán lẻ là dược sĩ đại học, kèm điều kiện về thuốc thay thế và sự đồng ý của người mua. Vì vậy, quyền thay thế thuốc cần được xem theo người thực hiện và điều kiện cụ thể; không dùng tiêu chí “quầy thuốc không được thay thế thuốc” để lựa chọn loại hình. Phạm vi thuốc quầy được kinh doanh vẫn phải được tuân thủ. 3

Nên chọn nhà thuốc hay quầy thuốc khi mở cơ sở?

Bạn nên chọn hướng sau khi đối chiếu ba yếu tố: địa bàn, người phụ trách chuyên môn và phạm vi kinh doanh dự kiến. Khả năng đầu tư và vận hành được cân nhắc trên cơ sở những lựa chọn đã phù hợp về pháp lý.

Bảng dưới đây giúp bạn ghi lại phần đã có và việc cần làm tiếp.

Nội dung kiểm tra	Thông tin bạn cần ghi	Việc tiếp theo
Địa bàn	Địa chỉ hiện tại; xã/phường/đặc khu; có chuyển đổi không và từ thời điểm nào	Xác định khả năng mở quầy thuốc, điều kiện chuyển tiếp nếu có
Người phụ trách	Người dự kiến đảm nhận; văn bằng; thực hành; CCHND	Đối chiếu điều kiện của loại hình muốn mở
Phạm vi kinh doanh	Nhóm thuốc và hoạt động chuyên môn dự kiến	Kiểm tra phạm vi được phép, xác định nhu cầu có vượt phạm vi quầy thuốc không
Điều kiện GPP	Mặt bằng, nhân sự, bảo quản, thiết bị, tài liệu và quy trình	Lập danh sách phần còn thiếu theo tiêu chuẩn của loại hình
Khả năng duy trì	Người làm việc thực tế, nguồn lực vận hành và phương án quản lý	Đánh giá khả năng đáp ứng điều kiện trong quá trình hoạt động

Có thể cân nhắc quầy thuốc khi địa bàn được phép, người phụ trách đáp ứng điều kiện và phạm vi kinh doanh phù hợp với nhu cầu dự kiến. Lựa chọn này vẫn cần đầu tư cho GPP, giấy chuyên ngành và việc duy trì điều kiện hoạt động.

Có thể cân nhắc nhà thuốc khi có phương án nhân sự đáp ứng yêu cầu và định hướng kinh doanh phù hợp với phạm vi của nhà thuốc. Nếu chọn vì muốn thực hiện hoạt động chuyên môn rộng hơn, hãy xác định cả nguồn lực cần có để thực hiện hoạt động đó.

Nếu chưa có người phụ trách phù hợp hoặc chưa rõ địa bàn, hãy hoàn thiện hai nội dung này trước khi chốt loại hình. Khi cả hai hướng đều khả thi, so sánh chi phí mặt bằng, nhân sự, thiết bị, hàng tồn kho và khả năng quản lý.

Sau khi đối chiếu và nghiêng về hướng nhà thuốc, bạn có thể tìm hiểu thêm về điều kiện mở nhà thuốc để xác định những phần cần chuẩn bị tiếp. Nếu chọn quầy thuốc, hãy dùng chính các mục còn thiếu trong checklist làm danh sách công việc cần kiểm tra với cơ quan quản lý địa phương.

Câu hỏi thường gặp về quầy thuốc và nhà thuốc

Quầy thuốc có được bán thuốc kê đơn không?

Có. Thuốc phải thuộc phạm vi quầy được phép kinh doanh và được bán khi có đơn, cùng các điều kiện liên quan. Điều 48 quy định phạm vi thuốc; điểm p khoản 2 Điều 42 Luật Dược quy định yêu cầu có đơn khi bán thuốc kê đơn. Chỉ có đơn của người mua chưa đủ để bán thuốc ngoài phạm vi của cơ sở.

Địa bàn mở quầy thuốc là ở đâu?

Quầy thuốc được mở tại xã, đặc khu tại hải đảo theo Điều 24 Nghị định 163/2025/NĐ-CP. Với địa bàn chuyển thành phường, cần đối chiếu riêng trường hợp mở mới hoặc quầy đã có giấy trước chuyển đổi. Quy định có điều kiện và giới hạn thời gian hoạt động, nên cần xác định cả tình trạng địa bàn lẫn thời điểm chuyển đổi.

Muốn kinh doanh thuốc, nên chọn nhà thuốc hay quầy thuốc?

Có thể chọn quầy thuốc khi địa bàn được phép, người phụ trách đáp ứng điều kiện và phạm vi thuốc phù hợp. Với địa bàn phường ngoài trường hợp được mở mới quầy thuốc, hãy xem phương án nhà thuốc với người phụ trách có bằng đại học dược cùng các điều kiện hành nghề. Cả hai hướng đều cần đáp ứng GPP và điều kiện cấp giấy.

---

Tài liệu tham khảo

1. Quốc hội: Luật Dược số 105/2016/QH13 ngày 06/04/2016, được sửa đổi, bổ sung, trong đó có Luật số 44/2024/QH15 ngày 21/11/2024. Tra cứu bản hợp nhất Luật Dược trên Cổng thông tin Chính phủ, các Điều 11, 13, 18, 33, 34, 42, 47, 48.
2. Chính phủ: Nghị định số 163/2025/NĐ-CP ngày 29/06/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dược; hiệu lực từ 01/07/2025. Thông tin văn bản chính thức; bản tra cứu Điều 24 tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật. Tham chiếu khoản 1 Điều 24, các điểm a, b, c; đối chiếu thêm với tài liệu số 4.
3. Bộ Y tế: Thông tư số 02/2018/TT-BYT ngày 22/01/2018, quy định về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc; các sửa đổi được thể hiện trong bản hợp nhất chính thức, gồm Thông tư 12/2020/TT-BYT ngày 22/06/2020, 29/2020/TT-BYT ngày 31/12/2020 và 11/2025/TT-BYT ngày 16/05/2025. Tham chiếu Điều 4; điểm b khoản 3 Mục I Phụ lục I-1a về nhân sự pha chế; điểm c khoản 2 Mục III Phụ lục I-1b về bán thuốc theo đơn và thay thế thuốc tại quầy thuốc.
4. Nguồn đối chiếu bổ trợ — Sở Y tế Hà Tĩnh: Tài liệu hướng dẫn chuyển đổi loại hình kinh doanh của cơ sở bán lẻ thuốc, phần dẫn khoản 1 Điều 24 Nghị định 163/2025/NĐ-CP. Dùng để đối chiếu nội dung điều khoản; không áp dụng danh sách cơ sở của Hà Tĩnh cho địa phương khác.

---